Last updated: 19-08-2006

Trang Tài Liệu       homeTrang nhà    

Volume 02  Issue 11

Sư Phạm Giáo Lư - 2

Thưa các bạn Giáo Lư Viên,
Mong rằng các bạn đă xem qua bài chia sẻ về Sư Phạm Giáo Lư trong Hạt Cải tháng vừa qua và vẫn c̣n đang chờ đợi bài tiếp theo này. Mục đích của bài này là để làm sáng tỏ thêm trong việc dạy Giáo Lư cho các em thông qua các phương pháp kể chuyện, các h́nh thức sinh hoạt Giáo Lư, cũng như làm sao để dẫn dắt các em đi từ việc cảm nghiệm những điều đă học đến cầu nguyện, đi vào gặp gỡ Thiên Chúa và để cho Ngài biến đổi các em.          


1. Phương Pháp kể chuyện:  Chúng ta dùng chuyện kể làm khởi điểm, gây sức chú ư và hấp dẫn cho các em để qua đó ta tŕnh bày đề tài Giáo Lư, kể chuyện không chỉ để mua vui cho các em nhưng là dẫn tới Tin Mừng và giúp các em sống Tin Mừng. Có 3 loại chuyện kể đó là chuyện Kinh Thánh; chuyện lịch sử Giáo Hội và hạnh các Thánh; và sau cùng là chuyện thời sự.

Chuyện Kinh Thánh: bao gồm cả Cựu Ước và Tân Ước, những chuyện này khá quen thuộc với các em v́ thường được nghe trong các bài đọc, chỉ cần chúng ta nhắc lại và khéo léo dẫn từ câu chuyện qua bài dạy. Những chuyện trong Thánh Kinh rất tốt và thích hợp nhờ tính chất và nội dung tôn giáo của chúng. Do đó khi soạn bài chúng ta cần ưu tiên cho loại chuyện này. Thí dụ chuyện Cain giết Abel cho các em hiểu Thiên Chúa thấu biết mọi sự nên các em phải luôn sống dưới cái nh́n của Chúa. Chuyện ông Abraham dẫn tới niềm tin và vâng phục Thiên Chúa vô điều kiện, chúng ta phó thác và trao trọn đôi tay để Ngài dẫn dắt.

Chuyện lịch sử Giáo Hội và hạnh các Thánh: Đây là kho tàng chứa nhiều sự kiện có thể dùng để tŕnh bày các đề tài giáo lư, nhưng cần trung thực, tránh những chi tiết ly kỳ, phi lịch sử, mang tính huyền thoại v́ có thể làm hại đức tin các em sau này. V́ thế chúng ta cần chọn lọc kỹ lưỡng và áp dụng sao cho khéo léo. Thí dụ khi dạy về ơn gọi làm tông đồ ta có thể kể chuyện cuộc đời Thánh Phaolô. Ta có thể nói về ḷng khiêm tốn, tinh thần phó thác và cậy trông sâu xa vào Thiên Chúa qua gương Thánh Têrêsa. Gương các Thánh Tử Đạo VN cũng là bài học về sự can đảm và ḷng trung tín đối với Thiên Chúa.

Chuyện thời sự: là những chuyện xảy ra hàng ngày chung quanh các em, các tin tức nổi bật trong nước, ngoài nước, hoặc những biến cố lớn gây ảnh hưởng và tác động đến nhiều người. Tuy nhiên cần lựa chọn khéo léo, thích hợp với chủ đề tôn giáo, tránh gượng ép giả tạo. Thí dụ gương sống đạo đức và ân cần phục vụ đoàn chiên của một Cha Sở sẽ dạy cho các em bài học bác ái, phục vụ Chúa qua anh em. Thiên tai sóng thần tsunami, Katrina, hay những trận động đất… là bài học dạy các em về quyền phép của Thiên Chúa, khoa học dù tiến bộ đến đâu nhưng cũng bất lực và con người th́ rất nhỏ bé trong vũ trụ bao la. Những biến cố đó cũng là dịp nhắc nhở mọi người luôn sẵn sàng và tỉnh thức v́ “giờ Con Người đến như kẻ trộm” nên chúng ta phải luôn sống trong t́nh trạng sạch tội v́ không biết lúc nào sẽ đến phiên ḿnh.

2. Sinh hoạt Giáo Lư: Có ba h́nh thức sinh hoạt chính: sinh hoạt do một hs làm thay, sinh hoạt nhóm, hoặc sinh hoạt chung dành cho từng em.

Sinh hoạt do một học sinh làm thay cho cả lớp: h́nh thức này thường áp dụng ở các lớp lớn, tập cho các em điều khiển sinh hoạt, cũng là cách để chúng ta đào tạo lớp Giáo Lư Viên kế thừa. Chúng ta chọn một hs đọc một đoạn Kinh Thánh và tóm ư chính, hoặc mời một em thuật lại câu chuyện mà em đă chứng kiến cho cả lớp nghe. Chúng ta cũng có thể mời một em tóm tắt bài vừa học, rồi cả lớp bổ sung. Cách khác nữa là có thể mời một hs thay mặt các bạn cầu nguyện lớn tiếng hoặc hướng dẫn cả lớp cùng cầu nguyện.

Sinh hoạt từng nhóm: thể hiện tính đồng đội, t́nh liên kết tương trợ nhau để đạt được mục đích. Gv chủ động chia nhóm có giỏi, trung b́nh và yếu kém để các nhóm không quá chênh lệch nhau. Sau đó cho các nhóm thảo luận về một điểm trong bài hoặc tóm tắt bài đă học và một đại diện đúc kết bài của nhóm. Sau đó ta chọn bài của nhóm hay nhất làm đúc kết chung cho cả lớp. Hoặc ta cho mỗi nhóm soạn một lời nguyện hoặc vẽ một tấm tranh về một chủ đề giáo lư. Ta có thể chia cho mỗi nhóm diễn một cảnh trong Phúc Âm hoặc chia nhau t́m các tài liệu hoặc các câu trích dẫn trong Kinh Thánh nói về ḷng Chúa thương ta và ta phải sống bác ái với nhau thế nào. Ngoài ra ta cũng có thể cho mỗi nhóm sưu tầm một tập ảnh gồm các h́nh ảnh liên quan tới một bí tích, một điều răn, hoặc một mối phúc thật.

Sinh hoạt chung dành cho từng em: Đây là h́nh thức thông thường nhất mà GLV thường áp dụng. Chúng ta cho cả lớp xem một tấm tranh, một đoạn film, nghe một bài hát hoặc cho các em cùng hát một bài mang nội dung bài học hôm đó, rồi cho các em viết xuống cảm nghĩ của ḿnh. GLV cho các em tô màu h́nh đă in sẵn, cắt dán thủ công, hoặc vẽ sáng tác theo chủ đề giáo lư. Ta cũng có thể cho các em ghi chú thích và cảm nghĩ của ḿnh vào bên dưới một h́nh vẽ đă được in ra sẵn hoặc cho các em sáng tác một lời nguyện theo tâm t́nh bài học hôm đó. Ngoài ra, GLV có thể sưu tầm ô chữ (puzzle) hoặc cho các em điền vào chỗ trống các câu Kinh Thánh liên quan đến bài học. Sinh hoạt này giúp các em áp dụng cụ thể các giới luật của Chúa vào đời sống các em.

3. Cầu nguyện trong bài giáo lư: Cầu nguyện là đỉnh cao của bài giáo lư, nhưng phải cầu nguyện thế nào cho đúng và tránh nhàm chán, đơn điệu, rập khuôn.  Trước hết ta cần tập cho các em có thói quen biết đặt ḿnh trước mặt Thiên Chúa với tâm t́nh của một thụ tạo được Thiên Chúa yêu thương dựng nên; một người con biết yêu mến, kính trọng, cậy trông và phó thác; và c̣n là một tội nhân luôn tin vào ḷng nhân lành Chúa và khao khát ơn cứu rỗi. Để giúp các em dễ đặt ḿnh trước sự hiện diện của Chúa th́ trong lớp học nên có một bàn thờ nhỏ có ảnh tượng Chúa, quyển sách Thánh Kinh, hoa và nến, đơn giản và đẹp mắt. Những h́nh ảnh ấy giúp các em dễ cầm trí và đi vào gặp gỡ thân t́nh với Chúa. Phút cầu nguyện rất quan trọng đ̣i hỏi GLV phải chuẩn bi nội dung trước, trong lúc soạn bài giảng, để sau khi giảng bài, ta uyển chuyển đưa tâm t́nh các em vào giây phút kết hợp với Chúa ngay. Có nhiều cách để các em diễn tả tâm t́nh ḿnh trong lúc cầu nguyện cũng như có nhiều h́nh thức cầu nguyện mà GLV cần áp dụng linh động, thích ứng với hoàn cảnh và tâm t́nh.

Cách diễn tả tâm t́nh: biểu hiện bằng những h́nh thức bên ngoài như cử điệu, lời nói… nhưng cần đem lại một chiều sâu nội tâm. Các cử chỉ bên ngoài thật đơn giản nhưng mang đầy ư nghĩa như bái gối, làm Dấu Thánh Giá, cúi đầu, đấm ngực, nhắm mắt, chấp tay...cho thấy trong lúc cầu nguyện chúng ta qui hướng trọn con người ḿnh về với Chúa. Cách dùng lời nói để cầu nguyện rất thông thường, nhưng rất dễ nhàm chán v́ chúng ta thường dùng đi dùng lại những câu giông giống nhau, chúng ta cần nên cầu xin với Chúa Thánh Thần, dùng Thánh Kinh và Phụng vụ để dạy các em cầu nguyện cho thích hợp với tâm t́nh của bài học hôm đó.

Các h́nh thức cầu nguyện:

- GLV nói lớn tiếng từng câu ngắn, các em lặp lại lớn tiếng từng câu hoặc GLV nói lớn tiếng từng câu và cho các em lặp lại thầm trong ḷng. Cách này thường dùng cho các em nhỏ tuổi.

- GLV gợi lên một tâm t́nh hoặc một đề tài và để các em tự ḿnh cầu nguyện theo tâm t́nh thích hợp. Thường dùng cho lớp lớn hơn.

- Cầu nguyện theo kiểu xướng đáp kinh cầu hoặc đáp ca. GLV thay đổi lời nguyện và các em lặp lại cùng một câu đáp sau lời nguyện. Cách này thường dùng với một tập thể đông.

- Chia thành hai nhóm, mỗi nhóm đọc một câu. H́nh thức này cần có giấy hoặc ghi lên bảng.

- Đọc lời nguyện theo kiểu chủ sự, và cuối lời nguyện th́ tất cả thưa Amen.

- Đọc chung một kinh thường nhật có sẵn như Lạy Cha, Kính Mừng, Sáng Danh…

Kính mong những rút tỉa trên đây phần nào giúp ích cho các bạn GLV xa gần trong sứ vụ Giáo Lư của ḿnh. Xin chân thành biết ơn những tác giả trong quyển Sư Phạm Giáo Lư của Giáo Phận Sàig̣n đă chia sẻ cho chúng con những kinh nghiệm giảng dạy rất quư báu và hữu ích. Xin Chúa chúc lành cho tất cả quư vị và xin Người ban thêm nghị lực để đội ngũ GLV chúng con luôn hăng say và vững bước phục vụ Chúa và Giáo Hội

Nguyễn Diễm Trang - mùa Hè 2006

 

All Copyrights Reserved 2005, Hatcai.net